duck-duck-818644-mTijdens een huwelijk of relatie staan ouders niet vaak stil bij zaken als familierechtelijke betrekkingen met hun kind en het ouderlijk gezag. Dit is ook logisch, de ouders zijn samen en vullen het ouderschap dan ook samen in. Maar wanneer ouders besluiten uit elkaar te gaan en er ontstaan conflicten, kunnen bovengenoemde begrippen ineens van groot belang worden. In sommige gevallen komen ouders er dan ook achter dat bepaalde juridische zaken ten opzichte van hun kind niet (voldoende) zijn geregeld.

Indien er een familierechtelijke betrekking is tussen ouder en kind, is de ouder juridisch ouder van het kind. Doordat het kind in een juridische verhouding tot de ouder staat, kan het kind bijvoorbeeld de achternaam van de ouder verkrijgen, maar is het kind ook erfgenaam van de ouder.

Juridisch ouderschap
Bij de moeder is er automatisch sprake van een juridische band tussen haar en het kind door de geboorte. Indien de ouders gehuwd zijn op het moment dat het kind wordt geboren, is de man ook automatisch juridisch ouder. Indien de ouders niet getrouwd samenleven op het moment van de geboorte, zal de vader het kind moeten erkennen om juridisch ouder te kunnen worden. Het erkennen van een kind kan worden gedaan op het gemeentehuis en kan al voordat het kind geboren is. Dit is eveneens het geval indien de ouders niet getrouwd zijn, maar een geregistreerd partnerschap hebben ten tijde van de geboorte. Naar verwachting zal er in 2014 een wet in werking treden die er voor zorgt dat de man die op het moment dat het kind wordt geboren, een geregistreerd partnerschap met de moeder heeft, ook automatisch juridisch vader is van het kind. De wet zal alleen gelden voor de kinderen die geboren zijn na inwerkingtreding van de wet. Daarnaast kan er nog een familierechtelijke betrekking tussen een man en een kind ontstaan door een gerechtelijke vaststelling of door adoptie.

Ouderlijk gezag
Het ouderlijke gezag wordt in de wet omschreven als de plicht en het recht van de ouder om het kind te verzorgen en op te voeden. In de praktijk houdt het ouderlijk gezag o.a. in dat de ouders beslissingen nemen aangaande de woonplaats, de schoolkeuze en medische aangelegenheden van het kind en tevens wettelijke vertegenwoordiger van het kind zijn. Indien beide ouders het ouderlijk gezag hebben, dienen zij dus samen dergelijke beslissingen te nemen met betrekking tot het kind. De moeder heeft automatisch gezag over een kind (behoudens enkele uitzonderingen). Indien de ouders gehuwd zijn ten tijde van de geboorte, heeft de vader ook automatisch het ouderlijk gezag en oefenen de ouders dus direct samen het ouderlijk gezag uit. Indien de ouders niet gehuwd waren ten tijde van de geboorte, heeft de vader niet automatisch het mede gezag met de moeder, maar moet dit eerst worden aangetekend in het gezagsregister. Dit kan pas worden gedaan nadat de vader het kind heeft erkend, zie hierboven. Let op, ook indien de ouders een samenlevingscontract hebben, is er geen sprake van automatisch juridisch vaderschap en gezamenlijk ouderlijk gezag.

Kortom, men moet een duidelijk onderscheid maken tussen juridisch ouderschap en ouderlijk gezag. Het is met name raadzaam voor ouders die niet met elkaar gehuwd zijn, om de juridische situatie met betrekking tot hun kind onder de loep te nemen en indien nodig, enkele juridische zaken alsnog te regelen.

mr. Annelotte Westenbrink is juriste bij Settlement.

logo002

Settlement is een (echt)scheidingspraktijk waar gezinnen, kinderen, ouders en partners terecht kunnen voor advies, hulp, ondersteuning en begeleiding tijdens en na scheiding. Settlement heeft een eigen unieke scheidingsmethodiek ontwikkeld met als doel om de gevolgschade voor alle betrokkenen zoveel mogelijk te beperken.

 Niet tegen, maar mét elkaar!

www.settlement.nl