379471_broken_mirror_4Daar zit je dan met jezelf in je eentje, gescheiden, al of niet met de verantwoordelijkheid van kinderen. Juist in deze momenten van crisis en/of verandering kun je zo geconfronteerd worden met jezelf. Niet iedereen is zich hiervan bewust. De meeste mensen zijn zich meer bewust van het beeld dat zij van anderen hebben. Ik vraag me af of dit een reden is waardoor veel vrouwen geneigd zijn waarde te hechten zichzelf te bekijken door de ogen van anderen. We vinden van alles van anderen en gebeurtenissen om ons heen. We hebben een beeld van anderen, we hebben een beeld van de wereld om ons heen en we hebben een zelfbeeld.

Nieuwe kansen
Een deuk in je zelfvertrouwen oplopen door je echtscheiding is menselijk. Wat dat precies betekent, een deuk in je zelfvertrouwen, is lastig uit te leggen, maar bijna iedereen weet wat ermee bedoeld wordt. Je voelt je onzeker, angstig, ongemakkelijk en oncomfortabel met de nieuwe situatie en je hierin te herpakken en het leven te vervolgen. Het kost tijd en focus op het zelf en de situatie om gelukkiger te worden. Het biedt ook nieuwe kansen jezelf opnieuw te leren kennen. De kwaliteit van het zelfbeeld bepaalt mede hoe iemand in staat is zich te herpakken.

Wie denkt dat hij saai is, zal zich saai gedragen
Hoe wij, al dan niet bewust, over onszelf denken bepaalt in belangrijke mate wat wij doen en wat wij laten. Ons doen en laten versterkt dikwijls weer hoe wij over onszelf denken. Zo ontstaat een bepaalde cirkel: wie denkt dat hij saai is, zal zich saai gaan gedragen en dus nog meer gaan denken dat hij saai is waardoor hij zich nog saaier gaat gedragen.

Is ons zelfbeeld realistisch?
Dus “Nosce te ipsum”, een wijs spreekwoord in het Latijn dat betekent: “ Ken uzelf”, overgenomen door de Romeinen van de Griekse wijsgeer Socrates. Zo oud als de weg naar Rome is en zelfs nog ouder, zijn we bezig met het concept zelfbeeld. Door de eeuwen heen heeft men filosofie en de psychologie gestudeerd om de menselijke ziel en geest te kunnen vangen in concepten. Tegenwoordig hebben we de cognitieve – en de neuropsychologie. De vraag wat zelfbeeld is, is niet zo makkelijk te beantwoorden. En we denken onszelf te kennen. Is ons zelfbeeld realistisch? Niet positiever dan gepast is en niet negatiever dan noodzakelijk is. Hoe beter we weten wat we kunnen en wat we niet kunnen, wat we waard zijn en wat we niet waard zijn, des te beter kunnen we ons leven inrichten naar onze vermogens. Er is dan sprake van een realistisch zelfbeeld.

Hoe komt ons zelfbeeld tot stand?
Een zelfbeeld (positief en negatief) zit uiteindelijk in je hoofd. Hoe wij over onszelf denken heeft te maken met wat we hebben meegemaakt in ons leven, met wat anderen over ons zeggen en met wat we doen. Met de ervaring wordt men wijs en vormt het zelfbeeld zich. Wanneer ervaringen negatief zijn geweest en lang genoeg hebben geduurd en wanneer er te weinig positieve ervaringen tegenover hebben gestaan en we te gevoelig zijn om ons ertegen te verzetten, kan het gebeuren dat er zich een negatief zelfbeeld vastzet in het hoofd. In dit zelfbeeld wordt met overtuiging geloofd.

Ben jij je bewust van jouw overtuigingen?
Kijken naar de dingen die we wel kunnen of waarin we wel goed zijn is onmogelijk, ondanks bewijs van het tegendeel. Zo’n zelfbeeld is star geworden en verandert niet vanzelfsprekend. Een vorm van psychotherapie is dan geïndiceerd in het vangen en bewerken van dysfunctionele gedachten en gedragspatronen, om te komen tot doelen die je in je leven wilt bereiken, maar je krijgt steeds maar niet wat je wilt.

Ben jij je bewust welke overtuigingen je hebt over jezelf, anderen en de wereld en welke invloed dit heeft op hoe je je gedraagt? Kloppen jouw overtuigingen met de realiteit?

Vera Langstraat
Vera Langstraat – Praktijk Langstraat