time-is-money-1-1064585-mIndien men getrouwd is of een geregistreerd partnerschap is aangegaan, hebben de echtgenoten/partners een onderhoudsplicht jegens elkaar. Deze onderhoudsplicht duurt voort na echtscheiding of beëindiging van het geregistreerd partnerschap. Deze plicht vloeit voort uit de gedachte van voortdurende lotsverbondenheid tussen de ex-echtgenoten/partners.

De laatste tijd is er veel aandacht voor het onderwerp partneralimentatie. Verschillende politieke partijen willen de partneralimentatie aanpassen. Hoe steekt de huidige wet in elkaar en wat gaat er straks wellicht veranderen?

Duur partneralimentatie

Onder de huidige wetgeving kan de rechter een uitkering tot levensonderhoud (alimentatie) opleggen aan een echtgenoot, indien de andere echtgenoot niet voldoende inkomsten tot levensonderhoud heeft en deze inkomsten ook niet kan verwerven. De duur van het ontvangen van partneralimentatie is maximaal 12 jaar. De rechter kan ook een kortere termijn vaststellen.

Daarnaast kunnen echtgenoten gezamenlijk ook besluiten dat de partneralimentatie korter duurt dan 12 jaar. Het is dus goed om te beseffen dat de duur van partneralimentatie niet altijd 12 jaar is.

Indien het huwelijk niet langer dan 5 jaren heeft geduurd en er geen kinderen uit het huwelijk zijn geboren, is de termijn gelijk aan de duur van het huwelijk. Echtgenoten kunnen ook besluiten in het geheel afstand te doen van hun recht op partneralimentatie.

Einde recht op alimentatie

De verplichting om alimentatie te betalen kan om verschillende redenen vervallen. Aan de alimentatieplicht komt een einde indien de termijn waarvoor de alimentatie was vastgesteld, is verstreken of wanneer één van de ex-echtgenoten komt te overlijden. Ook kan de rechter op een later moment bepalen dat de alimentatieplicht vervalt, omdat de degene die de alimentatie ontvangt zelf in zijn eigen levensonderhoud kan voorzien.

Daarnaast kan de alimentatieplicht vervallen indien de echtgenoot die de alimentatie ontvangt in het huwelijk treedt, dan wel een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen met een nieuwe partner. Na het uiteengaan met de nieuwe partner, herleeft de alimentatieplicht niet. Zeker deze laatste omstandigheid is niet bij iedereen bekend, daarom meer over dit onderwerp in een volgende blog.

Ontwikkelingen op het gebied van partneralimentatie

In 2012 heeft de PVV een wetsvoorstel ingediend waarbij de duur van de partneralimentatie in alle gevallen van maximaal 12 jaar naar maximaal 5 jaar gaat. Volgens de PVV zijn de verhoudingen binnen de samenleving met betrekking tot het huwelijk veranderd. De huidige wettelijke regeling moet worden aangepast aan de moderne tijd. De PVV meent dat de alimentatiegerechtigde in staat moet worden geacht om gedurende vijf jaar een opleiding te volgen of parttime te werken, zodat na het verstrijken van deze termijn in het eigen levensonderhoud moet kunnen worden voorzien. Dit wetsvoorstel ligt nu bij de Tweede Kamer.

De partijen PVDA, D66 en VVD vinden ook dat de partneralimentatie anders moet en hebben vorig jaar een initiatiefnota ingediend bij de Tweede Kamer. Als het aan deze partijen ligt wordt de compensatie voor de gedurende het huwelijk ontstane verlies aan verdiencapaciteit de grondslag voor de partneralimentatie. De alimentatie is dan een compensatie voor de tijd dat een van de echtgenoten minder of niet aan zijn/haar carrière heeft besteed.

Het recht op partneralimentatie ontstaat pas als gedurende het huwelijk bijvoorbeeld geen betaald werk is verricht of als er na het huwelijk zorgverplichtingen resteren die niet evenredig verdeeld zijn. Qua duur van de partneralimentatie wordt in de initiatiefnota onderscheid gemaakt tussen huwelijken waaruit kinderen zijn geboren en huwelijken waaruit geen kinderen zijn geboren. In de laatste categorie wordt het volgende onderscheid gemaakt:

–       bij huwelijken die korter duren dan drie jaar is geen verplichting tot partneralimentatie;

–       bij huwelijken die langer hebben geduurd dan drie jaar geldt dat partneralimentatie verschuldigd kan zijn voor de duur van de helft van het huwelijk met een maximum van 5 jaar.

Bij huwelijken met kinderen geldt dat als de zorgverdeling tussen beide echtgenoten tot gevolg heeft dat een van beide echtgenoten beperkt kan deelnemen aan het arbeidsproces, dat de partneralimentatie wordt verlengd totdat het jongste kind de leeftijd van 12 jaar heeft bereikt en in ieder geval de helft van het huwelijk met een maximum van 5 jaar. Indien de zorgverplichting gelijk is (co-ouderschap) en beide ouders werken, dan is partneralimentatie niet verschuldigd.

Op de bovenstaande maximumduur is volgens PVDA, D66 en VVD nog een uitzondering wenselijk. Bij een huwelijk langer dan 15 jaar waarbij de ontvangende partner niet heeft gewerkt, is partneralimentatie verplicht voor de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van 10 jaar. Na een lange periode van inactiviteit is terugkeer op de arbeidsmarkt binnen 5 jaar moeilijk en begint bovendien de leeftijd mee te spelen, aldus de indieners. Gedurende de looptijd van de alimentatie wordt de hoogte langzaam afgebouwd. Dit moet een prikkel zijn om gaandeweg (meer) aan het arbeidsproces te gaan deelnemen.

De plannen van deze politieke partijen zijn nog geen wet en dus is ook niet duidelijk of deze plannen zullen doorgaan, maar gezien de groeiende aandacht en veranderende maatschappelijke opvattingen over partneralimentatie is de kans groot dat er binnen afzienbare tijd grote wijzingen zullen gaan plaatsvinden. Inmiddels is ook duidelijk dat meer dan ooit verwacht zal gaan worden van de alimentatiegerechtigde dat hij/zij na een echtscheiding (snel weer) financieel zelfstandig is.

 


mr. Annelotte Westenbrink is juriste bij Settlement.

 

logo002

Settlement is een (echt)scheidingspraktijk waar gezinnen, kinderen, ouders en partners terecht kunnen voor advies, hulp, ondersteuning en begeleiding tijdens en na scheiding. Settlement heeft een eigen unieke scheidingsmethodiek ontwikkeld met als doel om de gevolgschade voor alle betrokkenen zoveel mogelijk te beperken.

 Niet tegen, maar mét elkaar!

www.settlement.nl